تشخیص بیماری های گوسفند و بز (همراه با فیلم و عکس)

اکتیمای واگیردار گوسفندی

تعریف بیماری:
اکتیما بیماری واگیردار (زخم دهان ،orf،درماتیت پوستولی واگیر) متداول گوسفند و بز می باشد . این بیماری به انسان منتقل می شود و دارای انتشار جهانی می باشد. نام orf احتمالاً به معنی کروت می باشد که از زبان قدیمی اهالی اسکاندیناوی منشاء گرفته است. از این اصطلاح در انگلیس برای ابتلای تمامی دام ها به این بیماری استفاده می شودو در آمریکا برای ابتلای انسان به این بیماری اطلاق شده است.
میزان ابتلا به اکتیما در بین دام های حساس بالاست(غالباً 80%).

عامل بیماری:
عامل بیماری اکتیما جزو ویروس های خانواده آبله از زیر گروه پاراپاکس ویریده است .
بین سوویه های ویروس اکتیمای واگیر اختلاف زیست شناختی وجود دارد ولی اختلاف پادگنی برای آنها دکر نشده است و فقط یک سروتیپ شناسایی شده است . ویوس یه خیلی از عوامل محیطی مقاوم است ولی شرایط مرطوب را تحمل نمی کند .

راه انتقال:
انسان ها از طریق تماس مستقیم با دام آلوده یا از طریق تماس با کامیون حمل گوسفند مبتلا به اکتیما به این بیماری مبتلا می شوند.

علایم بالینی:متداولترین چهره بیماری وجود کروت در محل اتصال مخاط و پوست دهان و بینی در دام های جواناین ضایعات روی لثه هم مشاهده می شود. ضایعات از نوع پرولیفراتیو (افزایش یابنده) می باشد.دام های مسنی که دارای سیستم ایمنی ضعیفی می باشند نیز ممکن است به بیماری مبتلا شوند. جراحات ممکن است بر روی تاج سم , بین سم , روی ملتحمه چشم , روی اندام تناسلی خارجی یا پستان وسر پستانک مشاهده شود.

همه سنین و همه انواع و نژادهای گوسفند و بز مبتلا می شوند. در گله ها ر رمه هایی که بیماری در آنها بصورت بومی است معمولاً بیماری در بین بره ها و در پستان و سرپستانک های برخی میش ها که بره شیرخواردارند رخ می دهد.
درصد مرگ و میر در بین حیوانات زیاد نیست به استثنای زمانی که دام جوان شدیداً مبتلا شده و از شیر خوردن امتناع می کند مرگ و میر رخ می دهد.
دام های مبتلا با توجه به محل ضایعه، ممکن است از خوردن ، راه رفتن ، مکیدن شیر از مادر یا شیر دادن پرهیز نماید . عفونت های باکتریال ثانویه یا آلودگی به میاز ممکن است در محل ضایعات ایجاد شود .

تشخیص تفریقی :
این بیماری را بایست از آبله گوسفندی و بز ، بیماری زبان آبی تشخیص داد ه شود . بیماری آبله از حدت بالایی برخوردار است و دام مبتلا علایم عمومی از قبیل تورم ملتحمه ،تب ، بی اشتهایی و آماس بینی را نشان می دهد. بیماری زبان آبی بروز فصلی دارد و معمولاً در اواخر تابستان و اوایل پاییز رخ می دهد و معمولا با فعالیت حشرات ناقل همراه است.

تشخیص آزمایشگاهی:
تشخیص معمولاً بر اساس شناسایی ضایعات می باشد. تشخیص قطعی معمولاً با شناسایی اجزای ویروس با میکروسکوپ الکترونی و یا تلقیح به دام های حساس انجام می شود. آزمایش ثبوت عناصر مکمل برای رد یابی پادتن در سرم کاربرد دارد.

درمان:
عفونت حاصل از ویروس اکتیما معمولاً خود محدود می باشد و عوارض اندکی دارد. ضایعات و کروت ها نباید کنده شود. زخم ها باید ضد عفونی شود و از ایجاد میاز و یا عفونت های باکتریال ثانویه جلوگیری نماییم. در بره هایی که قادر به شیر خوردن نیستند ، می توان بطریق لوله معدی اقدام شیر دادن نمود.
لازم به توضیح است:
مرکز تخصصی اصلاح نژاد و بهداشت دام در راستای کمک به ارتقای سطح بهداشت و سلامت دام در سطح کشور با کمک پرسنل و نیروهای متخصص و کارآمد خود موفق به ساخت داروی دست سازجهت درمان زخم تب برفکی و اکتیما و ضایعات روی پوزه و داخل دهان شده است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه “ ایـــنجـــــا ” کلیک کنید.

پیشگیری:
از ورود یا تماس دام های آلوده به گله و یا رمه های عاری از بیماری باید جلوگیری نمود. در مواردی که بیماری در گله مستقر شده است می توان از مایه کوبی استفاده نمود.